Alle jongens een prik tegen anuskanker?

De discussie of ook jongens gevaccineerd moeten worden tegen het kankerverwekkende Humaan Papillomavirus (HPV) is weer opgelaaid. Hoewel volgens sommige wetenschappers niet eens vast staat dat het vaccin daadwerkelijk baarmoederhalskanker kan voorkomen, zou het volgens andere onderzoekers juist ruimer toegepast moeten worden om kanker in mondholte, keel en anus te voorkomen. Mannen met hiv lopen extra risico om anuskanker te ontwikkelen door een HPV-infectie.

Kritiek op minister
Met ingang van 2009 worden meisjes vanaf twaalf jaar ingeënt tegen HPV. Dit besluit, dat minister Klink van Volksgezondheid nam op basis van een advies van de Gezondheidsraad, is niet onomstreden. Of het vaccin werkt, zou pas over dertig jaar met zekerheid te zeggen zijn. Ook over bijwerkingen zou onvoldoende kennis zijn. De kritiek op Klink’s besluit spitst zich vooral toe op de invloed die de farmaceutische industrie op de besluitvorming zou hebben gehad. Het tv- programma Zembla besteedde daar onlangs een uitzending aan.

Anuskanker door HPV-virus
HPV wordt voornamelijk overgedragen via seksueel contact. Volgens zeggen al bij de eerste seksuele contacten van jonge mensen. Veel mensen merken nooit iets van de infectie, bij andere veroorzaakt het wratjes op de geslachtsdelen of in de anus. Er zijn verschillende varianten van HPV, waarvan enkele kankerverwekkend. In Nederland wordt jaarlijks bij ongeveer 130 personen (acht per miljoen) anuskanker geconstateerd. Tenminste negentig procent van de gevallen zou door HPV worden veroorzaakt. In San Francisco is dit aantal onder homo- en biseksuele mannen met hiv inmiddels toegenomen tot 70 per 100.000. Het feit dat mannen met hiv door medicatie langer leven en seksueel actief blijven, wordt als medeoorzaak genoemd. Condoomgebruik kan infectie met HPV niet volledig voorkomen.

Meer bewijs nodig
Oncoloog Bob Pinedo, die vorige week afscheid nam als hoogleraar geneeskundige oncologie van het VU medisch centrum in Amsterdam, betoogde onlangs in NRC Handelsblad dat ook jongens op den duur gevaccineerd zullen worden tegen HPV. Er zou meer bewijs moeten komen voor het verband tussen HPV en kanker in mondholte, keel en anus, vinden andere oncologen.

Gezien de stijging van anuskanker onder mannen met hiv is Schorer voorstander van vaccinatie van jongens, mits dat effectief is. Ook vindt Schorer het belangrijk dat meer duidelijk wordt over zin en onzin van HPV-vaccinatie van al oudere personen, met of zonder hiv.